ظرفیت‌ها و قوانین انتخاب رشته گروه ریاضی
خلاصه‌ای از دفترچه راهنمای انتخاب رشته سازمان سنجش — واژه‌نامه، نحوه تقسیم ظرفیت، سهمیه‌ها، بومی‌گزینی و خطاهای رایجی که هر سال تکرار می‌شوند.
ارقام و قوانین این صفحه بر پایه آخرین دفترچه در دسترس تنظیم شده است. پیش از انتخاب رشته نهایی، حتماً با دفترچه رسمی همان سال در sanjesh.org تطبیق دهید. ملاک نهایی، کارنامه شما و دفترچه رسمی است.
واژه‌نامه دفترچه
تمام بندهای دفترچه با همین کلمات نوشته شده‌اند — یاد گرفتنشان کلید فهمیدن بقیه دفترچه است.
«رشته تحصیلی» یعنی خود رشته (مثلاً مهندسی برق). اما در فرم انتخاب رشته، شما ترکیب «رشته + دانشگاه + دوره» را انتخاب می‌کنید که به آن رشته‌محل می‌گویند و یک کد عددی ۵ رقمی دارد. در فرم فقط همین کد را وارد می‌کنید، نه اسم رشته یا دانشگاه — پس کد را از دفترچه کپی کنید و بعد از ثبت، عنوان نمایش‌داده‌شده در سامانه را با دفترچه تطبیق دهید.
ظرفیت پذیرش گروه ریاضی و فنی به تفکیک دوره
بیش از ۶۰٪ ظرفیت این گروه، اصلاً به کنکور ربطی ندارد — اگر فقط رشته‌های با آزمون را انتخاب کنید، خودتان را از دو سوم بازار محروم کرده‌اید.
| دوره | با آزمون | صرفاً سوابق تحصیلی | جمع |
|---|---|---|---|
| روزانه | ۴۱٬۲۹۴ | ۱۱٬۹۴۷ | ۵۳٬۲۴۱ |
| روزانه ـ غیردولتی | ۸۰ | ۸۲۸ | ۹۰۸ |
| نوبت دوم | ۴٬۸۴۵ | ۲٬۲۲۰ | ۷٬۰۶۵ |
| محروم | ۶۲۶ | ۱۳۸ | ۷۶۴ |
| دانشگاه‌ها و مؤسسات غیرانتفاعی | ۱٬۷۶۳ | ۳۸٬۸۶۰ | ۴۰٬۶۲۳ |
| پردیس خودگردان | ۵۹۱ | ۳۴۰ | ۹۳۱ |
| شهریه‌پرداز | ۲۳ | — | ۲۳ |
| مجازی و مجازی غیرانتفاعی | — | ۳٬۳۶۴ | ۳٬۳۶۴ |
| مشترک | ۲ | — | ۲ |
| دانشگاه پیام نور | ۳۴۳ | ۲۱٬۳۳۰ | ۲۱٬۶۷۳ |
| جمع کل | ۴۹٬۵۶۷ | ۷۹٬۰۲۷ | ۱۲۸٬۵۹۴ |
بومی‌گزینی — مهم‌ترین اهرم پنهان
انتخاب رشته‌های بومی، احتمال قبولی شما در دانشگاه‌های بومی را افزایش می‌دهد. این امتیاز خودکار اعمال می‌شود — تنها کاری که باید بکنید، نوشتن رشته‌محل‌های بوم خودتان در فرم است.
رشته‌های بومی عادی
رشته‌های پرمتقاضی روزانه
رشته‌های پرمتقاضی گروه ریاضی و فنی
در همین رشته‌ها، مزایای بومی‌گزینی کمتر است — رقابت سراسری‌تر است. در بقیه رشته‌ها (مثل مهندسی مواد، شیمی، فیزیک، ریاضی) بومی بودن سلاح خیلی قوی‌تری است.
| دوره | نوع گزینش |
|---|---|
| روزانه | ثابت نیست — نوع گزینش هر رشته در جدول رشته‌ها مقابل آن نوشته شده است. |
| نوبت دوم | بومی استانی — حدود ۸۰٪ ظرفیت به بومی‌های همان استان می‌رسد. |
| غیرانتفاعی و پیام نور | بومی ناحیه‌ای. |
| مجازی غیرانتفاعی | بومی ناحیه‌ای. |
| پردیس خودگردان | کشوری — بدون بومی‌گزینی. |
| شهریه‌پرداز (علوم پزشکی) | کشوری — بدون بومی‌گزینی. |
سهمیه‌ها
سهمیه مناطق (۱، ۲ و ۳)
پرجمعیت‌ترین سهمیه، بر اساس محل تحصیل دوره متوسطه. رتبه‌ای که برایتان اهمیت دارد «رتبه در سهمیه» است، نه رتبه کشوری.
سهمیه رزمندگان، ایثارگران و خانواده شهدا
دو سطح ۲۵٪ و ۵٪. ظرفیت خالی‌مانده این سهمیه‌ها در نهایت به‌صورت آزاد (فقط بر اساس نمره) بین همه داوطلبان تقسیم می‌شود.
سهمیه مناطق محروم
حداقل ۴۰٪ ظرفیت رشته‌های ناحیه‌ای/قطبی/کشوری روزانه در ۹ استان کمتر‌برخوردار (ایلام، بوشهر، چهارمحال و بختیاری، سیستان و بلوچستان، کردستان، کرمانشاه، کهگیلویه و بویراحمد، لرستان، هرمزگان) به بومی‌های همان استان‌ها اختصاص دارد. تحصیل در این سهمیه رایگان است.
سهمیه مناطق درگیر بلایای طبیعی
حداکثر ۵٪ ظرفیت مازاد در دانشگاه‌های استان آسیب‌دیده، برای متأثرین از سیل/زلزله اخیر. نیاز به گواهی فرمانداری پیش از انتخاب رشته دارد؛ بدون آن قبولی لغو می‌شود.
سهمیه جنوب کرمان، بشاگرد و ابوموسی
سهمیه‌های محلی مخصوص شهرستان‌های خاص جنوب کرمان، بشاگرد (هرمزگان) و ابوموسی، با شرط بومی بودن و تعهد خدمت در منطقه.
تعهد خدمت پس از قبولی
تحصیل رایگان، رایگان نیست — تعهد دارد.
تعهد عمومی روزانه
حداکثر ۱ سال پس از فارغ‌التحصیلی، در هر نقطه از کشور که دولت نیاز داشته باشد.
سهمیه مناطق ۲ و ۳
۲ برابر مدت تحصیل (حداقل ۵ سال)، مگر نمره سهمیه آزاد/منطقه ۱ را کسب کرده باشید.
سهمیه منطقه ۱ و ایثارگران
برابر با مدت زمان تحصیل.
دوره‌های غیر روزانه
نوبت دوم، پیام نور، غیرانتفاعی، مجازی، پردیس خودگردان و شهریه‌پرداز تعهد خدمت ندارند.
۱۱ خطای برگشت‌ناپذیر در فرم انتخاب رشته
این خطاها هرسال تکرار می‌شوند و بعد از ثبت نهایی، قابل جبران نیستند.
خالی گذاشتن فرم
جای خالی یعنی شانس دورریخته — انتخاب اولویت ۱۵۰ هیچ ضرری به اولویت ۱ نمی‌زند.
ننوشتن رشته‌های صرفاً با سوابق تحصیلی
بیش از ۶۰٪ ظرفیت گروه ریاضی از همین مسیر پر می‌شود.
فراموش کردن ثبت علاقه‌مندی پیام نور و غیرانتفاعی
نوشتن کد کافی نیست؛ باید علاقه‌مندی را جداگانه ثبت و هزینه‌اش را پرداخت کنید.
از دست دادن مهلت جداگانه دانشگاه آزاد
غیر از ۴ رشته پزشکی/دندانپزشکی/داروسازی/دامپزشکی، بقیه رشته‌های آزاد سامانه و مهلت جدا دارند (azmoon.org).
اشتباه تایپی در کد ۵ رقمی
همیشه عنوان رشته و دانشگاهی که سامانه نشان می‌دهد را با دفترچه تطبیق دهید.
نخواندن ستون توضیحات
مقابل بعضی کد رشته‌محل‌ها توضیحات مهمی درج شده که جزو شرایط پذیرش است.
نخواندن دفترچه پیوست‌ها
شرایط خاص، بورس صنعت و وضعیت خوابگاه فقط در دفترچه پیوست‌هاست.
انتخاب رشته با شرایط خاص بدون بررسی شرط
اگر مصاحبه یا معاینه دارد و شرطش را ندارید، آن انتخاب عملاً هدر رفته است.
انتخاب رشته با آزمون عملی بدون شرکت در آن
اگر در آزمون عملی شرکت نکرده‌اید، امکان انتخاب آن رشته وجود ندارد.
ثبت‌نام دوباره در مرحله صرفاً با سوابق
اگر جداگانه هم در آن سامانه ثبت‌نام کنید، فرم انتخاب رشته بدون‌آزمونتان باطل می‌شود.
گذاشتن کار برای شب آخر
سامانه در ساعات پایانی شلوغ می‌شود. حداقل دو روز زودتر ثبت نهایی کنید — ویرایش تا چند نوبت امکان‌پذیر است.
دسترسی به منابع رسمی
کارنامه، دفترچه رسمی و سامانه انتخاب رشته، فقط از همین آدرس‌ها معتبرند.